Muntgebouw Utrecht in 1979. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 

Muntgebouw Utrecht in 1979. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 


Historie Muntgebouw
utrecht en rijksmunt

Het Muntgebouw is meer dan 100 jaar oud. Deze monumentale locatie kent dan ook een rijke historie. Hieronder leest u een kort overzicht van de geschiedenis van dit bijzondere pand.


1904 -Nieuwe locatie gezocht voor Muntgebouw Utrecht
In 1904 is het Muntgebouw in Utrecht, gelegen tussen de Oude Gracht en de Neude, hard toe aan een renovatie. De situatie van het pand is echter zo slecht dat Muntmeester van den Wall het niet ziet zitten met alleen renovaties. Eerst wordt er gedacht om op dezelfde plaats een nieuwbouw te plaatsen, maar de bouwkosten worden te hoog. Bovendien lag dan ook de muntproductie een lange tijd stil. In 1906 wordt de grond te koop gezet en er wordt een nieuwe locatie gezocht. 

1907 - Rijksbouwmeester aangesteld
De heer C.H. Peters (1847-1932) wordt in 1907 aangesteld als Rijksbouwmeester voor de bouw van de nieuwe Munt in Utrecht. Hij buigt zich over de tekeningen van Muntmeester van den Wall. 


1908 - Grond Leidseweg
In 1908 liggen er concrete plannen klaar voor een nieuwe Munt aan de Kruisvaart. Wanneer op dat moment de Beetwortep- Suikerfabriek failliet dreigt te gaan, komt er een nieuwe locatiemogelijkheid in beeld. Op de Leidseweg kom een stuk grond vrij en de Muntmeester ziet mogelijkheden; een terrein tussen het Merwedekanaal en de Leidse Rijn, gunstig voor de aanvoer van grondstoffen. De Eerste Kamer keurt het voorstel goed en het terrein wordt aangekocht voor fl 8,25 per m².

In het najaar van 1908 is de hoofdindeling van de Munt zo goed als klaar. In december worden bestek en tekeningen aan de minister aangeboden. De bouwkosten beraamt Peters op fl 476.300,-.

Muntmeester van den Wall overlijdt in maart 1909 na een lang ziekbed. Mr. G. Blom wordt aangesteld als waarnemend Muntmeester. Op 1 september 1909 wordt dr C. Hoitsema benoemd tot Muntmeester, een functie die hij vervult tot 1 november 1933.

Muntgebouw Utrecht in 1979. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

Muntgebouw Utrecht in 1979. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)

1911 - Opening Muntgebouw
De bouw loopt vertraging op van maanden, doordat een verkeerde aannemer is aangesteld. Oorspronkelijk moet het Muntgebouw op 9 juli 1910 worden opgeleverd, maar dat wordt uiteindelijk bijna een jaar later, op 31 mei 1911. 
De bouwstijl van het ontwerp van C.H. Peters wordt aangeduid als Neo-Classicistische stijl. Deze bouwstijl was eind 19e eeuw erg populair en afgeleid van de architectuur van de Gouden Eeuw in Nederland

Op de feestelijke opening op 23 juni 1911 slaat Koningin Wilhelmina een Gouden Tientje.
 

1914 - Brand in Muntgebouw
Het Muntgebouw wordt in 1914 getroffen door een grote brand op zolder, in de linkervleugel.
Er is onvoldoende blusmateriaal en de paarden van gealarmeerde brandweer staan niet in de juiste stal. Peters wordt voor herstelwerkzaamheden ingeschakeld. Extra brandmuren worden aangebracht.
 

1915 - Verbouwingen Muntgebouw
Nauwelijks vier jaar na de opening van de Munt zijn er al aanpassingen doorgevoerd aan het gebouw. Het aantal productiemachines nam toe waardoor er uitbreiding nodig was. In 1915 werd een deel van de binnenplaats opgegeven om extra werkruimte te creëren. 

In 1928 wordt aan de linkerachterzijde van het Muntgebouw een nieuw smelthuis gebouwd. Deze grote zaal wordt voorzien van een ijzeren kap waarin zes gemetselde cokesovens worden geplaatst voor de behandeling van zilver.
 

Begin jaren '30 - Bouw ondergrondse kluis 
Begin jaren dertig wordt extra bergruimte gecreëerd vanwege de ‘hermuntering’ van munten uit Nederland Indië. De gangen raken echter overvol met kisten en vaten en vooral gebrek aan verzekerde bergruimte wordt steeds nijpender.

Uiteindelijk besluit men een ondergrondse kluis te bouwen, op de binnenplaats van het voorgebouw. De 250 m² grote kluis wordt uitgevoerd in gewapend beton met een dikte van een halve meter. Wie nu een bezoek brengt aan het Muntgebouw kan over de ‘Gulden Middenweg’ naar de pers van de Eerste Slag lopen. Direct onder deze loper van geld bevindt zich nog steeds de kluis.


2001 - Geldmuseum
Staatssecretarissen van Financiën en Cultuur, de heren W. Bos en R. van der Ploeg, stemmen in 2001 in dat het Geldmuseum zich gaat vestigen in het Muntgebouw. Om dit te kunnen realiseren is een verbouwing noodzakelijk. Hierin ging men terug naar de oorsprong, echter aangepast aan de tijd en functionele eisen die bij een museum en de Koninklijke Nederlandse Munt behoren. 

De verbouwing gaat in april 2005 van start, in opdracht van de Koninklijke Nederlandse Munt NV.
April 2007 is de verbouwing gereed en is het Muntgebouw klaar voor de volgende 100 jaar.


2011 - Muntgebouw 100 jaar
Het Muntgebouw aan de Leidseweg in Utrecht bestaat in juni 2011 100 jaar! Ter gelegenheid van dit jubileum wordt een speciale Herdenkingsmunt geslagen ‘100 jaar Muntgebouw’.


2013 - Doorstart Muntgebouw Utrecht 
In oktober 2013 sloot het Geldmuseum haar deuren wegens het intrekken van overheidssubsidies. Enkele maanden later was Utrecht een congres- en evenementenlocatie rijker. Adriaan Derksen kreeg de kans zijn droom waar te maken en het rijksmonument werd omgetoverd tot een congres- en evenementenlocatie.